Yıllardır görüyoruz, işsizler sınavlara giriyor, ter döküyor; KPSS’de yüksek puan alıyor. Ama kimi dertler kaçıyor onlardan: halktan değil, iktidardan değil, sınavlardan değil-ama bağlantılardan, torpilliden, “öbekçilik”ten etkileniyor.
Kamuda işe alım “mantığı” liyakatı değil, yakınlığın, havanın ve koltukların bugünkü sahiplerinin çıkarlarını korumayı gözetiyor gibi. Üniversitelere “destek personeli” adı altında ilan veriliyor; ama daha ilana çıkmadan, kadroya alınacak kişi belli. Destek personeli değil, özel kalem yapmak için açılmış “kamufle” ilanlar. “Aşçı alacağız” deniyor; sonra bu kişiye sekreterlik görevleri atılıyor.
KPSS’de yüksek puan alan birçok kişi, düşük puan alanları geride bırakamıyor. Oysa yıllanmış tecrübe, emek, gece-gündüz sınavlara hazırlanmak gibi çabalar bunlar… Ama kamuda bazılarının “özel” koltukları var, “öbekçi” bağlantılarıyla korunuyor.
SİSTEMİN ADI BU…
Önce üniversitelerdeki “destek personeli” ilanlarını düşün: Resmî duyuruları yaparlar; ama duyurudan önce, aslında o kadroya kimin atanacağı bellidir. Geçmişte sen de söyledin: “Rektör, üniversiteye destek personeli diye ilan açıp, zaten alacağı kişiyi önceden belirleyip özel kalem yapıyor.” Bir başka iddiaya göre, “aşçı alınıp sekreter yapılır”; öte yandan, KPSS’de yüksek puan alanlar düşük puanlıların arkasında kalır. Bunlar tesadüf değil, sistemin adı bu.
Somut bir örnek: Sakarya Üniversitesi’nde rektörün özel kalem sekreteri ve sekreteri hile yoluyla sınavsız atandığı iddia edildi. Üniversite İdari Personel Sendikası, bu atamaları “hukuksuz” ve “adaletsiz” olarak nitelendirdi. Hatta sırf bu iddialar üzerine, mahkeme bu atamayı durdurma kararı verdi; yargı, işlemin hukuka aykırı olabileceğini ve personel haklarını zedelediğini belirtti. Bu tek örnek değil; benzer iddialar pek çok kurumda yükseliyor. Fakat iddia demekten daha öte bir acı var: mağduriyet.
Ne demiştir bir şair: “Hak yiyene hakkı, hakkı verene teşekkürü millet bilecek.” Kamu bürokrasisinde bu tersine işliyor: liyakat “istenirse” verilmiyor; koltuklar bir gruba aitmiş gibi korunuyor.
— Sınavla girecek aday beklerken, sınav olmaksızın atamalar
— Destek personeli kadrolarından özel kaleme terfi
— Aşçı ilanıyla sekreterlik görevleri verilen aday
— Yüksek puanlı adayın düşük puanlı tarafından geçilmesi
Kamu kurumlarında iş sahibi olmak, “çiçek böcek işler” değildir: emek, adalet ve liyakat ister. Hepimiz “hak edenin hakkının verilmesini” bekliyoruz, ama “bir grup” hâlâ koltuklarını “öbekçilikle” koruyor.
