Anadolu topraklarında binlerce yıldır yoğrulan hamur, her dönemde sofraların merkezinde yer aldı. Bu topraklarda pişen ilk ekmeklerden biri, sıcak taş üzerinde kabartılan bazlamaydı; zamanla bu hamur, içine farklı malzemeler konularak şekil değiştirdi. İşte bu dönüşümün lezzetli bir durağı da kaşarlı pidedir.
Pidenin Kökleri
Pide, kelime kökeni olarak Farsçadan gelir: “pitâ” yani “ince ekmek”. Anadolu’da Selçuklulardan bu yana halkın temel besini olan hamur işleri, Osmanlı döneminde saray mutfağında da gelişmiş ve çeşitlenmiştir. Pide ise özellikle Ramazan sofralarında ve fırın kültüründe önemli bir yere sahip olmuştur. Osmanlı arşivlerinde “içli pide” adıyla geçen tariflerde, kıymalıdan ıspanaklıya, kuşbaşılıdan peynirliye kadar birçok çeşidi bulunur.
Ancak kaşarlı pide, modern zamanların şehirleşen Anadolu’sunun bir ürünüdür. Özellikle Karadeniz Bölgesi, peynir çeşitliliği ve fırın ustalığı ile bu lezzeti zirveye taşımıştır. Samsun, Trabzon ve Ordu gibi illerde tereyağlı kaşarlı pideler, adeta bir sanat eseri gibi hazırlanır. Fırından çıkan pidenin ortasına kırılan yumurtalarla ya da üzerine sürülen köy tereyağıyla bu lezzet iyice zenginleşmiştir.
Bugün kaşarlı pide, Türkiye’nin her köşesindeki fırınlarda bulunsa da, en güzel versiyonlarını evde, sevgiyle yoğrulan hamurla yapmak da mümkündür.
Ev Yapımı Kaşarlı Pide Tarifi (4 adet için)
Malzemeler:
Hamuru için:
• 4 su bardağı un
• 1 su bardağı ılık süt
• Yarım su bardağı ılık su
• 1 paket instant maya (veya 1 yemek kaşığı kuru maya)
• 1 tatlı kaşığı şeker
• 1 tatlı kaşığı tuz
• 2 yemek kaşığı sıvı yağ
İç Harcı:
• 2,5 su bardağı rendelenmiş kaşar peyniri
• (isteğe bağlı) biraz ezilmiş beyaz peynir veya çeçil peyniri
Üzeri için:
• 2 yemek kaşığı tereyağı
• (isteğe bağlı) 1 yumurta
Adım Adım Hazırlık:
1. Mayalı Hamurun Hazırlığı:
• Derin bir kapta ılık süt, su, maya ve şekeri karıştır. 5 dakika kadar bekleyip mayanın aktive olmasını sağla.
• Ardından azar azar unu ilave ederek yoğurmaya başla. İçine sıvı yağ ve tuzu da ekle.
• Hamur kulak memesi kıvamına gelene dek yoğur. Üzerini örtüp yaklaşık 45-60 dakika kadar ılık bir ortamda mayalanmaya bırak.
2. Hamura Şekil Verme:
• Mayalanan hamuru 4 eşit bezeye ayır.
• Bezeleri hafif unlanmış tezgâhta uzun oval şekilde aç. (Yaklaşık 25-30 cm uzunlukta)
• Ortasına bolca rendelenmiş kaşar peyniri koy. Kenarlarını hafif içe doğru katla ve uçlarını sivrilterek “kayık” şeklini ver.
3. Fırına Hazırlık:
• Fırın tepsisine yağlı kağıt ser. Hazırladığın pideleri yerleştir.
• Önceden ısıtılmış 220°C fırında yaklaşık 12-15 dakika pişir. Kenarları altın rengini almalı, peynir eriyip hafifçe kızarmalı.
4. Lezzeti Tamamlama:
• Fırından çıkan sıcak pidelerin üzerine tereyağı sür. İstersen sıcak fırından almadan 2 dakika önce pidelerin ortasına birer yumurta kırabilirsin.
Püf Noktaları:
• Peynirin daha güzel erimesi için rendelenmiş kaşarı 15 dakika dondurucuda bekletebilirsin.
• Hamura yoğurma esnasında bir çay kaşığı sirke eklemek, daha gevrek bir dış kabuk sağlar.
• Kenarlarına yumurta sarısı sürersen kızarması daha hoş olur.
Son Söz:
Kaşarlı pide, sadece bir yemek değil; Anadolu’nun tandırdan fırına geçen serüveninin, emeğin ve paylaşmanın sembolü. Birlikte yoğrulan hamur, üzerine konan kaşar ve pişince evi saran o sıcak koku… Her lokmasında tarih, kültür ve lezzet gizli.
