Anadolu mutfağının en sade ama en bereketli hamur işlerinden biri: Pişi. Kimine göre “yağda kızartılmış hamur”, kimine göre “kızartma”, kimine göre ise nostaljik bir sabah kokusu… Ama hepimizin kalbinde bir yeri var bu altın rengi, kabarık hamurun.
Tarihçesi:
Pişi, Türk mutfağının asırlık geleneklerinden biridir. Orta Asya’daki göçebe Türk topluluklarından bu yana bilinen kızartma tekniklerinin, Anadolu’ya geldikten sonra buğdayın işlenmesiyle geliştiği düşünülür. Göçebe yaşamda fırın yerine sac kullanılır, zamanla sacda ya da kızgın yağda yapılan hamur işlerine yönelinirdi. Bu pratik alışkanlık, Osmanlı mutfağında da sürmüş, özellikle Ramazan sahurlarında, bayram sabahlarında sofraların vazgeçilmezi hâline gelmiştir.
Pişi aynı zamanda Anadolu’da “mayalı hamurla yapılan ilk kahvaltılıklardan biri olarak bilinir. Hamur yoğrulur, mayalanır, sonra avuç içinde şekillendirilip kızgın yağda nar gibi kızartılır.
Bazı bölgelerde içine peynir konur, bazı yörelerde üzerine bal dökülür. Hatta Orta Anadolu’da pişiye “bişi”, Ege’de “yağlı”, Güneydoğu’da ise “kızartma” denir.
Bugün bile köylerde hâlâ bayram sabahları ya da misafir geldiğinde taze taze pişi kızartılır. Çünkü pişi sadece karın doyurmaz — birlikte yoğrulmuş hamurun, birlikte kızartılmış anıların lezzetidir.
Geleneksel Pişi Tarifi
Malzemeler:
• 1 su bardağı ılık süt
• Yarım su bardağı ılık su
• 1 tatlı kaşığı toz şeker
• 1 paket instant maya (veya yarım paket yaş maya)
• 1 tatlı kaşığı tuz
• 3-3,5 su bardağı un (kontrollü ekleyin)
• Kızartmak için sıvı yağ
Yapılışı:
1. Ilık süt, su, maya ve şekeri bir kaba alın. Maya eriyene kadar karıştırın.
2. Unu yavaş yavaş ekleyin, tuzu da ilave ederek yumuşak ama ele yapışmayan bir hamur yoğurun.
3. Üzerini örtün, 45-60 dakika mayalanmaya bırakın.
4. Hamurdan mandalina büyüklüğünde bezeler alın. Elinizle ya da merdaneyle hafif açın.
5. Kızgın yağda arkalı önlü altın rengini alana kadar kızartın.
6. Peçeteye alarak fazla yağını süzdürün.
Servis Önerisi:
• Sıcakken üzerine bal ya da reçel dökerek tatlı servis edebilirsiniz.
• Peynir ve çay eşliğinde sade olarak da nefis gider.
