İnsan, kendisini tanıdığını sandığı gün aslında kendisine en uzak olduğu gündür.
Çünkü insanın kendisi sandığı şey çoğu zaman kendisine öğretilmiş bir isimden, başkalarının ona biçtiği rollerden, korkularından, arzularından ve hatırlamaya bile cesaret edemediği yaralarından ibarettir.
Hakiki yolculuk, insanın kendisine eklediği şeylerle değil, kendisinden söküp attıklarıyla başlar.
Hermetik gelenek bunu bilir.
Kapı dışarıya değil, içeriye açılır.
Fakat o kapıya ulaşmak için önce karanlıktan geçmek gerekir.
Ben karanlığı hiçbir zaman yalnızca gecenin rengi olarak görmedim.
Karanlık; insanın kendi içine bakmaya başladığında gördüğü ilk aynadır.
Orada süs yoktur.
Orada unvan yoktur.
Orada kalabalığın alkışı yoktur.
Orada yalnızca sen varsındır.
Ve yıllarca kaçtığın o sessiz soru:
“Ben gerçekten kimim?”
İnisiyasyon işte burada başlar.
Bir mabedin taş kapısından geçmekle değil; insanın kendi içindeki putları yıkmasıyla.
Çünkü en büyük tapınak dışarıda değil, insanın içindedir.
En tehlikeli put ise insanın kendisi hakkında oluşturduğu sahte imgedir.
Hermetik yol, insana hazır cevaplar vermez.
Aksine cevapların arkasına saklanan soruları gösterir.
Çünkü bilgelik, her şeyi bilmek değildir.
Bilgelik, bilmediğin şeylerin önünde diz çökecek kadar dürüst olabilmektir.
Eski ustaların dilinde insan, küçük âlem ile büyük âlem arasında duran bir eşiktir.
Yukarıda ne varsa aşağıda onun yankısı vardır.
İçeride ne varsa dışarıda onun gölgesi belirir.
Bu yüzden insan kendi içindeki kaosu anlamadan dünyanın kaosunu anlayamaz.
Kendi karanlığını tanımayan, başkasının karanlığını yalnızca suçlar.
Kendi nefsinin labirentine girmeyen, hayatı hep başkalarının hataları üzerinden yorumlar.
Ben ise zamanla şunu öğrendim:
İnsanın en büyük düşmanı dışarıdaki canavar değildir.
İçeride beslediği ve adını “ben” koyduğu canavardır.
İnisiyasyon, onu öldürmekten önce onunla yüzleşmektir.
Bir gece vardır ki insan o gece eski benliğini kaybeder.
Kimse fark etmez.
Dışarıdan bakıldığında hiçbir şey değişmemiştir.
Aynı yüz.
Aynı sokak.
Aynı masa.
Aynı sigara dumanı.
Aynı yarım kalmış kahve.
Aynı pencere.
Fakat içeride bir şey ölmüştür.
İşte gerçek dönüşüm bazen böyle sessiz gerçekleşir.
Ne davul çalar.
Ne gökyüzü yarılır.
Ne de evren sana yeni bir isim verir.
Sadece bir sabah uyanırsın ve dün inandığın şeylere artık inanamıyorsundur.
İşte o an eski kişiliğinin mezar taşına ilk harf kazınır.
Hermetik ölüm budur.
Bedensel bir ölüm değil.
Kimliğin, egonun ve yanılsamanın ölümü.
Çünkü yeniden doğmak isteyen insan, önce eski hâlinin mezarına inmeyi göze almalıdır.
Bohem hayatın bana öğrettiği en acı hakikatlerden biri de şudur:
İnsan bazen özgürlüğünü ararken yalnızlığını bulur.
Ve yalnızlık, sandığımız gibi sessizlik değildir.
Yalnızlık, insanın kendi düşüncelerinin yankısını ilk kez duyabilmesidir.
Bir odada tek başına oturursun.
Dışarıda şehir akar.
İnsanlar konuşur.
Arabalar geçer.
Bir yerlerde müzik çalar.
Birileri âşık olur.
Birileri yalan söyler.
Birileri para kazanır.
Birileri kaybeder.
Birileri doğar.
Birileri ölür.
Sen ise pencerenin önünde oturup bütün bunların arasında kendini ararsın.
Belki masada soğumuş bir kahve vardır.
Belki küllükte yarım kalmış bir sigara.
Belki eski bir kitabın sayfaları açıktır.
Ve belki hiçbir şey yoktur.
Yalnızca sen.
Ve içindeki sonsuz boşluk.
İşte melankoli bazen budur.
Üzüntüden daha derin.
Sevinçten daha sessiz.
İnsanın varoluşla yaptığı uzun ve cevapsız bir konuşma.
Hermetik öğretinin dili sembollerle konuşur.
Güneş yalnızca Güneş değildir.
Ay yalnızca Ay değildir.
Karanlık yalnızca karanlık değildir.
Ölüm yalnızca son değildir.
Her sembol, görünenden görünmeyene açılan bir kapıdır.
Ama o kapının anahtarı kitaplarda saklı değildir.
Anahtar insanın kendisidir.
Çünkü sembol, onu okuyabilecek bilinç yoksa yalnızca şekildir.
Bir ouroboros'a bakarsın.
Bir yılan kendi kuyruğunu ısırmaktadır.
İlk bakışta bir çember görürsün.
İkinci bakışta sonsuzluğu.
Üçüncü bakışta ise kendini.
Çünkü insan da kendi başlangıcının sonudur.
Kendi yarasının faili.
Kendi iyileşmesinin ihtimali.
Kendi karanlığının kapıcısı.
Ve kendi ışığının mahkûmu.
İnisiyasyonun en zor aşaması, insanın artık başkalarını suçlayamamasıdır.
Çünkü bir noktadan sonra insan anlar:
Beni kıranların sorumluluğu onlara aittir.
Fakat kırılmış hâlimle ne yaptığım bana aittir.
Bana yapılan kötülüğü seçmedim.
Ama o kötülüğün beni neye dönüştüreceği konusunda seçim hakkım vardır.
İşte irade burada doğar.
İnsan kendi kaderini bütünüyle kontrol edemez.
Fakat kaderine vereceği anlam üzerinde çalışabilir.
Hermetik düşüncede dönüşümün sırrı da burada gizlidir:
Kurşun altına dönüşürken yalnızca madde değişmez.
Anlam değişir.
Acı, bilince dönüştüğünde başka bir şeye dönüşür.
Yalnızlık, tefekküre dönüştüğünde başka bir şeye dönüşür.
Kaybolmak, arayışa dönüştüğünde başka bir şeye dönüşür.
Ve insan kendi içindeki enkazın altında bir kapı bulur.
Fakat herkes o kapıdan geçemez.
Çünkü hakikat romantik değildir.
Hakikat bazen acımasızdır.
İnsan kendisini görmek istediği gibi değil, olduğu gibi görmek zorundadır.
Kibirlerini.
Korkularını.
Kıskançlıklarını.
Bağımlılıklarını.
İhtiraslarını.
Sahte erdemlerini.
Ve kimse görmediğinde yaptığı küçük kötülükleri.
Bunların hepsi insanın gölgesidir.
Gölgeyi reddetmek onu yok etmez.
Onu daha derine iter.
Ve derine itilen her şey bir gün daha büyük bir biçimde geri döner.
Bu yüzden inisiyasyon, ışığa koşmak değildir.
Önce gölgenin içine yürümektir.
Karanlığın içinde gözlerin alışmasını beklemektir.
Sonra orada bir şey fark etmektir:
Karanlık sandığın şeyin içinde de bir bilinç vardır.
Ben artık ışığı karanlığın karşıtı olarak görmüyorum.
Işık, karanlığın içinden doğar.
Şafak gecenin düşmanı değildir.
Gecenin devamıdır.
Aynı şekilde insanın olgunlaşması da geçmişini silmekle gerçekleşmez.
Geçmişini anlamlandırmakla gerçekleşir.
Yaralarını inkâr etmek değil, onların dilini öğrenmek gerekir.
Çünkü her yara bir öğretmendir.
Her kayıp bir eşiktir.
Her yalnızlık, insanın kendisine gönderilmiş gizli bir mektubudur.
Ve bazı mektuplar yıllarca açılmaz.
Belki de hermetik yolun en büyük sırrı budur:
Dönüşüm dışarıdan gelmez.
Kimse seni sen olmaktan çıkarıp başka biri yapamaz.
Usta yalnızca kapıyı gösterebilir.
Anahtarı çevirmek sana kalır.
Eşik oradadır.
Fakat geçmek cesaret ister.
Çünkü eşikten geçtiğinde artık eski dünyanın kuralları seni tatmin etmez.
Kalabalığın doğruları sana dar gelir.
Gösteriş anlamsızlaşır.
Sahte dostluklar ağırlaşır.
Boş konuşmalar yorucu hâle gelir.
Ve insan giderek daha az şeye ihtiyaç duymaya başlar.
Bir kitap.
Bir masa.
Bir gece.
Bir fincan kahve.
Biraz sessizlik.
Ve zihninin içinde yankılanan birkaç gerçek cümle.
Belki bir insan.
Belki de yalnızca kendine
İnisiyasyonun sonunda insan bilge olmaz.
Daha sessiz olur.
Daha dikkatli olur.
Daha az hüküm verir.
Daha çok gözlemler.
Çünkü gerçekten gören insan, dünyayı kolayca yargılayamaz.
Her insanın içinde görünmeyen bir savaş olduğunu bilir.
Her yüzün ardında bir mezarlık bulunduğunu.
Her gülüşün altında saklanan bir hüzün olabileceğini.
Her kibirli insanın içinde korkmuş bir çocuk bulunabileceğini.
Ve her sessiz insanın içinde anlatılmamış bir evren taşıyabileceğini.
Bu yüzden susar.
Çünkü bazı hakikatler konuşuldukça küçülür.
Şimdi gecenin ilerleyen bir saatinde, şehir yavaş yavaş susarken pencerenin önünde oturuyorum.
Sokak lambaları kaldırım taşlarına solgun bir ışık bırakıyor.
Gökyüzü uzak.
Dünya yorgun.
İnsanlar uykuda.
Ve ben hâlâ kendi içimin karanlığında yürüyorum.
Belki hiçbir yere ulaşamayacağım.
Belki bütün bu yolculuk yalnızca kendime dönmekten ibaret.
Belki aradığım kapı, yıllardır arkasında durduğum kapının ta kendisi.
Belki aradığım ışık, karanlığımdan başka bir şey değil.
Ve belki insanın bütün ömrü şu basit cümlenin anlamını çözmeye çalışmaktır:
Kendini bil.
Fakat bunu gerçekten yapmak...
Bir ömür sürer.
Çünkü insan kendisine vardığında yol bitmez.
Asıl yolculuk o zaman başlar.
Ve gecenin en koyu yerinde, bütün sesler sustuğunda, insan nihayet kendi ruhunun kapısını çalar.
Kapının arkasından cevap gelir mi bilinmez.
Ama hakiki inisiyenin farkı şudur:
Cevap gelmese bile kapının önünden ayrılmaz.
Çünkü artık aradığı şey bir cevap değil,
hakikatin kendisidir.
Semih Aslanlar
