Başlangıç diye bir şey yoktu.
İnsan, başlangıca inanmak zorunda kaldığı için ona bir isim verdi. Tanrılar doğurdu, takvimler yaptı, ilk günü işaretledi, ilk sözü kutsadı. Oysa varlığın en karanlık mahzenlerinde ne ilk gün vardı ne de son gece. Yalnızca kendi kuyruğunu yiyen kadim bir çember vardı; kendisini tüketerek yaşayan, kendisini öldürerek yeniden doğuran sonsuz bir Ouroboros.
Ve biz, onun pulları arasında sıkışmış kısa ömürlü yanılgılardan başka bir şey değildik.
Kaos, düzenin bozulmuş hâli değildir.
Kaos, düzen dediğimiz yalanın altında yatan hakikattir.
İnsan zihni, uçurumdan korktuğu için taşları üst üste dizer. Buna medeniyet der. Yasalar yazar, isimler koyar, sınırlar çizer. Göğü katlara ayırır, cehennemi yerin altına gömer, cenneti ulaşamayacağı kadar yükseğe taşır. Sonra kendi yaptığı bu mimarinin ortasında diz çöküp onun ebedî olduğuna inanır.
Fakat gecenin en sessiz saatinde bütün isimler çözülür.
Kral ile dilenci aynı karanlığın içine düşer.
Aziz ile günahkâr aynı çürümenin kokusunu taşır.
Bilge ile cahil aynı unutuluşun kapısında bekler.
Çünkü hiçlik ayrım yapmaz.
Hiçlik, varlığın karşıtı değil; varlığın ardındaki çıplak yüzdür.
Belki de insanın en büyük yanılgısı, yok olmaktan korkmasıdır. Oysa yokluk çoktan damarlarımızdadır. Her nefeste bir parçamız ölür. Her hatıra biraz daha silinir. Her sevgi, başladığı anda kendi kaybını taşımaya başlar.
Doğum, ölümün ilk hareketidir.
Buluşmak, ayrılığın başlangıcıdır.
Hatırlamak, unutmanın gecikmiş biçimidir.
İnsan bunu kabul edemez.
Bu yüzden tapınaklar yapar.
Mezar taşlarına isimler kazır.
Çocuklarına kendi adını verir.
Kitaplar yazar.
Fotoğraflarda yüzünü dondurur.
Bir gün hiç yaşamamış gibi silinip gitmeyeceğine dair evrene küçük işaretler bırakır.
Fakat zaman, merhametsiz bir simyacıdır.
Altını pas yapar.
Eti toprağa çevirir.
İsmi sessizliğe dönüştürür.
Ve sonunda bütün büyük iddiaları aynı karanlık kaba boşaltır.
İşte bengi döngü burada başlar.
Ama Nietzsche’nin meydan okuyan sorusundan da daha eski bir yerde…
Kadim mabedlerin taşlarında.
Hermetik mühürlerde.
Yılanın kendi kuyruğuna kapanışında.
Ayın büyüyüp küçülmesinde.
İnsanlığın aynı savaşları farklı bayraklarla tekrar etmesinde.
Aynı aşkların başka bedenlerde yaşanmasında.
Aynı ihanetin başka yüzlerle geri dönmesinde.
Biz ilerlemiyoruz.
Yalnızca dönerken ilerlediğimizi sanıyoruz.
Tarih bir yol değildir.
Bir spiral mezardır.
Her kuşak kendisini ilk sanır.
İlk acı çeken…
İlk seven…
İlk ihanete uğrayan…
İlk hakikati bulan…
Oysa insanlık, binlerce yıldır aynı aynanın karşısında farklı maskeler takıyor.
Maskeler değişiyor.
Yüz değişmiyor.
Ve maskenin altında da yüz yok.
Sadece hiçlik var.
Ezoterik öğretilerin en rahatsız edici sırrı belki de budur:
Hakikat, sana kim olduğunu söylemez.
Hakikat, sana hiçbir şey olmadığını gösterir.
İnisiyasyon, yeni bir kimlik kazanmak değil; eski kimliklerin birer birer soyulmasıdır.
Adını çıkarırsın.
Unvanını çıkarırsın.
İnancını çıkarırsın.
Korkularını çıkarırsın.
Hatıralarını çıkarırsın.
Bedenini bile zihninde terk edersin.
Sonunda geriye ne kalır?
Bir öz mü?
Bir ruh mu?
Bir tanrısal kıvılcım mı?
Belki.
Belki de hiçbir şey.
Ve insan tam burada titrer.
Çünkü bütün hayatını merkez olduğuna inanarak yaşamıştır.
Oysa evrenin merkezi yoktur.
Daha kötüsü:
Evrenin sana ihtiyacı da yoktur.
Sen doğmadan önce yıldızlar yanıyordu.
Sen öldükten sonra da bazı yıldızlar yanmaya devam edecek.
Adın unutulacak.
Yüzünü bilen son insan da ölecek.
Sana ait bütün küçük trajediler, kozmik sessizlik içinde çözülüp gidecek.
Buna rağmen insan kendisini önemli sanır.
İşte kibir burada doğar.
Kibir, ölümlünün sonsuzluğa karşı açtığı zavallı isyandır.
Fakat sonsuzluk cevap vermez.
Çünkü sonsuzluk konuşmaz.
O sadece tekrar eder.
Doğum.
Arzu.
Acı.
Kayıp.
Çürüme.
Ölüm.
Unutuluş.
Ve yeniden doğum.
Belki aynı bedenle değil.
Belki aynı isimle değil.
Ama aynı trajediyle.
Bir başka çocuk dünyaya gelir ve gökyüzüne bakar.
Bir başka âşık sonsuzluk yemini eder.
Bir başka adam servet biriktirir.
Bir başka hükümdar ölümsüz olduğunu sanır.
Bir başka filozof hakikati bulduğunu düşünür.
Ve çember yeniden kapanır.
Kaos gülümser.
Çünkü kaosun sabrı sonsuzdur.
Düzenler kurulur.
İmparatorluklar yükselir.
Tanrılar yaratılır.
Tanrılar unutulur.
Diller doğar.
Diller ölür.
Medeniyetler mermerden saraylar yapar.
Sonra otlar o sarayların taşları arasından çıkar.
İnsanlığın bütün görkemi, zamanın karşısında kısa bir parantezdir.
Belki de Demiurgos’un en büyük oyunu budur:
Bize kafesi evren diye göstermek.
Çemberi yol sanmamızı sağlamak.
Tekrarı kader diye kutsatmak.
Ve özgürlüğü, seçim yaptığımız yanılsamasıyla süslemek.
Ne kadar uzağa gidersen git, kendine dönersin.
Ne kadar kaçarsan kaç, başlangıç sandığın yere varırsın.
Çünkü labirentin duvarları dışarıda değildir.
Labirent sensin.
Minotor da sensin.
Kurban da sensin.
Labirenti yapan mimar da sensin.
Ve bütün bunları seyreden sessizlik…
İşte o senden daha eskidir.
İnsan bir gün bu sessizliği duyduğunda iki şeyden birini yapar.
Ya korkup yeniden kalabalığa kaçar…
Ya da karanlığın içine yürür.
Ezoterik yolculuk burada başlar.
Işıkta değil.
Karanlıkta.
Çünkü ışık sana nesneleri gösterir.
Karanlık ise sana görme ihtiyacının kendisini sorgulatır.
Hakikat bazen aydınlanmak değildir.
Bazen bütün kandillerin sönmesidir.
O son kandil söndüğünde insan ilk kez kendisiyle karşılaşmaz.
Tam tersine:
“Kendisi” dediği şeyin hiç var olmadığını fark eder.
Bir isim…
Bir beden…
Birkaç hatıra…
Başkalarının hakkında söyledikleri…
Kendi kendine anlattığın hikâyeler…
Hepsi budur.
Benlik, sürekli tekrar edilen bir masaldır.
Ve ölüm, o masalı yarıda kesen sessizlik değil;
masalın hiçbir zaman gerçek olmadığını açıklayan son cümledir.
Fakat döngü yine de sürer.
Çünkü hiçlik bile hareketsiz değildir.
Hiçlik doğurur.
Kaos şekil verir.
Şekil bozulur.
Bozulan şey yeniden kaosa karışır.
Sonra başka bir biçimde tekrar görünür.
Belki evrenin nefesi budur.
İçe çekiş: varlık.
Dışa veriş: yokluk.
Sonra tekrar.
Ve tekrar.
Ve tekrar.
Bengi döngü, kurtuluşun reddidir.
Hiçbir nihai kapı yoktur.
Hiçbir kesin son yoktur.
Belki cennet bile başka bir başlangıcın bekleme odasıdır.
Belki cehennem, daha önce yaşadığımız hayatın başka bir isimle tekrarından ibarettir.
Belki kıyamet, dünyanın sonu değil; saatin yeniden gece yarısına dönmesidir.
Ve belki en korkuncu şudur:
Biz bu hayatı ilk kez yaşamıyoruz.
Belki bu satırları daha önce de okudun.
Belki ben bunları daha önce de yazdım.
Belki aynı gece, aynı sessizlik, aynı ürperti sonsuz kez tekrarlandı.
Belki her kararımızı daha önce verdik.
Her pişmanlığımızı daha önce taşıdık.
Her mezara daha önce girdik.
Sonra tekrar çıktık.
Unutarak.
Çünkü döngünün devam edebilmesi için hafıza ölmelidir.
Hatırlasaydık çıldırırdık.
Bu yüzden doğarken unuturuz.
Belki bebeklerin ağlamasının sebebi budur.
İlk nefes değil.
İlk unutuş.
Ve hayat boyunca eksik bir şeyi ararız.
Adını koyamayız.
Bir insanda ararız.
Bir aşkta.
Bir şehirde.
Bir kitapta.
Bir inançta.
Bir tanrıda.
Oysa aradığımız şey belki geçmiş döngünün hayaletidir.
Hatırlayamadığımız bir hakikat.
Bir zamanlar bildiğimiz ama yeniden dünyaya düşerken unuttuğumuz bir sır.
Bu nedenle bazı geceler hiçbir sebep yokken içimiz daralır.
Bazı sokaklar tanıdık gelir.
Bazı insanları ilk kez gördüğümüzde yıllardır tanıyormuşuz gibi hissederiz.
Belki tesadüftür.
Belki zihnin oyunu.
Belki de çemberde daha önce geçtiğimiz noktalara yeniden basıyoruzdur.
Kim bilir?
Kaos bilir mi?
Belki kaosun da bilgisi yoktur.
Belki kaos yalnızca olur.
Ve insan, olan şeye anlam yükleyerek kendi korkusunu bastırır.
Bütün ezoterik sembollerin sonunda belki tek bir işaret vardır:
Bir çember.
Başlangıcı yok.
Sonu yok.
İçinde bütün tanrılar, bütün insanlar, bütün doğumlar ve bütün mezarlar.
Ve çemberin tam ortasında…
Hiçlik.
Fakat yanlış anlama.
Hiçlik boş değildir.
Hiçlik, bütün ihtimallerin rahmidir.
Varlık oradan çıkar.
Varlık oraya döner.
Belki Tanrı dediğimiz şey de budur:
Kendisine isim verilmesine ihtiyaç duymayan o uçsuz karanlık.
Belki yaratılış, hiçliğin kısa süreliğine kendisini unutmasıdır.
Ve ölüm…
Hiçliğin kendisini yeniden hatırlaması.
Öyleyse insan nedir?
Bir kıvılcım.
Karanlıkta bir anlığına beliren küçük bir ışık.
Kendisine “Ben” diyen…
Sonsuz olduğunu düşünen…
Sonra sönüp giden.
Fakat karanlık kalır.
Çember kalır.
Kaos kalır.
Ve saat yeniden başa döner.
Bir başka yıldız doğar.
Bir başka yıldız söner.
Bir başka insan dünyaya gelir.
Göğe bakar.
Ve kendisine binlerce yıldır sorulan aynı soruyu sorar:
“Ben neden buradayım?”
Evren cevap vermez.
Çünkü belki cevabın kendisi sorudur.
Belki bütün yolların sonunda varılacak tek hakikat şudur:
Biz kaostan geldik.
Hiçlikten geçiyoruz.
Hiçliğe döneceğiz.
Ve sonra…
Belki yeniden.
Belki sonsuza dek.
Çünkü çember kırılmadı.
Çünkü yılan hâlâ kendi kuyruğunu yiyor.
Çünkü saat hâlâ dönüyor.
Ve biz, sonsuzluğun karanlık koridorunda aynı kapıyı tekrar tekrar açıyoruz.
Her seferinde başka bir hayat sanarak.
Her seferinde başka bir isim taşıyarak.
Her seferinde ilk kez ölüyoruz sanarak.
Oysa belki ölüm bile eski bir alışkanlıktır.
Ve hiçlik…
Bizi her seferinde tanıyan tek şeydir.
Semih Aslanlar