Bizim şair Meletos ve kaaveden bikaç arkadaşı ‘devletin söylediklerine ve tanrılarına inanmamak’ suçlamasıyla Sokrates’i şikâyet ederler. Savcılık şırraakk diye tutuklar ve 501 üyeli jürinin önüne koyar.
Tabii önce jürinin en az 5’te 1’i tarafından iddiaların yargılanmaya değer bulunması icap etmektedir ve bu basamak kıl payı aşılır çok şükür.
Toplum içinde elini kolunu sallaya sallaya dolaşırken, -sözde- felsefe adı altında;
* ‘Hukuk ve din kurallarının ancak normatif ahlâkî değerlere dayanması durumunda toplumda güven ve huzurun sağlanabileceği’ safsatalarıyla halkın düşünsel konfor alanını rahatsız etmek,
* Ve başta Zeus, Hera, Poseidon, Athena ve Apollo olmak üzere cümle tanrıları tahkir ve tezyif etmek,
suçlamaları karşısında Sokrates; -öğrencisi Eflatun tarafından sonradan kaleme alınan- savunmasında, nedamet edip özür dileyeceğine “eğer beni serbest bırakırsanız yine aynısını yapacağım” diyerek açıkça meydan okur. (Plato, Apology, 29d–30a).
Kimi kesimlerce felsefe’nin dâhisi gösterilen bu şahıs, akıldan eksik ve düpedüz şecaat arz eden bu savunmasıyla 280’e 221 suçlu bulunup zehir içirtilerek ölüme mahkûm edilir.
Hücresinde ölümü beklerken, çarpık iddialardan vazgeçip devletin tanrılarından özür dilemesi karşılığında cezasının paraya çevrilmesi teklifini de reddetmesi üzerine, ölüm cezası 360 oyla onanır ve o zehir içilir bu dünyadan gidilir. (MÖ 399)
Hemen hemen bütün toplumların kaderinde zararlı fikir akımlarına maruz kalma talihsizliğine rast gelinebilmektedir.
Ve maalesef sevgili komşumuz Yunanlı kardeşlerimiz de, Sokrates’in ‘hukuk ve din kurallarının ancak normatif ahlâkî değerlere dayanması durumunda toplumda güven ve huzurun sağlanabileceği’ yolundaki çarpık düşünce mirasına talebeleri Platon (Eflatun), Ksenophon, Antisthenes, Aristippos, Aiskhines ve Phaidon tarafından maruz bırakılma talihsizliğini bir türlü kıramamışlardır.
Zeus, Hera, Poseidon, Athena ve Apollo’ya gelince, Birleşmiş Milletler’e (BM) üye 193 devletin habitatında; gökyüzü, aşk, evlilik, aile, denizler, bilgelik, savaş ve kehanet işleri hâlâ onlardan sorulmaktadır.
Kaynakça :
• Aristophanes. (1998). The Clouds (W. Arrowsmith, Trans.). Ann Arbor: University of Michigan Press.
• Berlin, I. (1999). The Power of Ideas. Princeton University Press.
• Plato (2002) Apology (G.M.A. Grube, Trans) In J.M.Cooper (Ed.), Plato: Complete Works (pp.17–36). Hackett Publishing.
• Plato (2002) Phaedo (G.M.A. Grube, Trans) In J.M.Cooper (Ed.), Plato: Complete Works (pp.40–98). Hackett Publishing.
