Evet, fon krizi göz göre göre geldi. Uyarılar dikkate alınmadı.
Dolayıysa iş olup bittikten sonra şaşıranlara şaşmamız lazım.
Eski MASAK Başkan Yardımcısı Ramazan Başak mesela, uyarmıştı.
Uyarılarını dikkate almak, harekete geçmek yerine adamı iki kez gözaltına aldılar.
Dolayısıyla bugün en fazla konuşması gerekenlerden birisidir.
Geçtiğimiz günlerde Cumhuriyet Gazetesi’ne konuştu.
“İktidardan hatta yargıdan destek almadan sistem bu denli büyümezdi. Siyasi koruma olmadan bu iş yapılamaz. Beni gözaltına aldıran, bu adamlara yol veren, ilgili otoritenin elini kolunu bağlayan gizli el, ülkeye çok büyük kötülük yaptı” dedi.
Ve yine uyardı; “Bu olay daha önce yaşadıklarımızın hiçbirine benzemiyor. Ancak bir düşman Türkiye’ye böyle bir zarar verebilir, bu kadar çok mağdur yaratabilirdi. Süreç iyi yönetilmezse, böyle bir tahribatın ekonomik, siyasal ve sosyal sonuçları çok ağır olacak.”
Ramazan Başak’a göre, söz konusu şirketlerin yöneticileri siyasetten büyük destek almışlar.
“Hiçbir organizasyon, hiçbir şaibeli işlem bu kadar uzun süremez, çok önemli kademelerde, önemli destekler olmadan böyle büyük bir dolandırıcılık sistemi kurulamaz. Destek sağlandığı için bu noktaya gelindi” diyor.
Fon vurguncularının, İktidardan hatta yargıdan destek aldıklarını savunuyor.
“Hiçbir yönetici normalde bu duruma seyirci kalamaz. Çünkü yargılanmaktan korkar. Siyasi koruma olmadan bu iş yapılamaz.
2021’de TERA Yatırım ile ilgili “şaibeli işlem” gerekçesiyle düzenlenen iddianamede, “kirli para” tespiti yapılıyor. Ama aynı tarihte bu şirket, SPK’dan kapalı fon, 2022’de halka arz, 2023’te de yatırım bankası kurma izni alıyor. Banka kurma izni almak, o şirketin mali güç ve itibarının olduğunu gösterir. Bu şirket korunmasaydı bu önemli izinleri alamazdı” diyor ve “Korundukları çok açık çünkü ben uyarılarım yüzünden gözaltına alınırken, geçen ay üçüncü kez ifade vermeye çağrılırken onlara hiçbir şey olmadı” sözleriyle bu korumayı teyit ediyor.
Ramazan Başak, olanları ve olacakları da aktarmış;
“Biz hep 131 fonu konuşuyoruz. Bununla birlikte her an satış yapma hakları yasaklanan, her ayın 15’inde belirlenen fiyatlar üzerinden satış yapabilecek, yaklaşık 90 fona yatırım yapanlar var ve paraları gözleri önünde eriyor. Şaibeli işlemlerle şişirilen hisselere yatırım yapanlar var.
Diğer hisselere yatırım yapan ve borsanın ciddi bir biçimde düşmesine bağlı olarak zarar eden çok geniş bir yatırımcı grubu var. Bireysel emeklilik fonlarında paralarını değerlendiren ve bu olumsuz durumdan etkilenenler var.
Nereden bakarsanız bakın en iyi iyimser tahminle 2 milyonun üzerinde yatırımcı, aileleriyle birlikte ise en az 5 milyon kor mağdur söz konusu. İşin vehametini kamuoyu bilmeli.
Banka krizine gitmez ama bireysel yatırımcıların ödeme yapamaması reel sektörde sorun olur. Şirketler de paralarını alamayınca sorun büyür. O nedenle mağduriyetler dalga dalga yayılacak.
Bu insanları suçlamak için, ilgili kurumların görevlerini yapması, piyasa dolandırıcılığı gibi mevzuata aykırı işlemleri önlemesi gerekirdi.
Düzgün işleyen bir piyasada insanlar riskli yatırım yapar ve zarar ederse “Sonucuna katlan” denebilir. Ama yetki ve sorumluluk kullanılmadan, şaibeli işlemler engellenmeden vatandaşın dolandırıldığı bir ortamda mağdurlar suçlanamaz.
Devlet çözümün parçası olmalı. Eski Ekonomi Bakanı’nın bile şaibeli bir grubun fonunu aldığı bir ortamda, vatandaşın finansal okur yazarlığını tartışamazsınız.
DDK başkanının Borsa İstanbul’da yönetim kurulunda olması, Sayın Bakan Akın Gürlek’in eşinin de SPK’da üye olması önemli. Bu isimler liyakatlı ve birikimli olabilir ama bazen liyakatli ve birikimli isimler olmalarına rağmen yapılan atamalar oluşan sorunun bir parçası olarak görülebilir. Kamuoyunda DDK başkanıyla ilgili “objektiflik” tartışması yapılıyor. Burada en büyük sorumluluk SPK’da. Bakanın eşi üye iken bu iş yargısal olarak nasıl soruşturulacak diye kamuoyunda tereddütler var. Soruşturmaların selameti açısından ideal olan SPK üyelerinin istifa etmesi ve DDK Başkanının da görevden affını istemesi, uygun bir seçenek olacaktır. Ancak DDK’da son derece deneyimli bürokratlar var. Bu nedenle atanan başkan devam etse de önemli ölçüde bir sakınca yaratacağını düşünmüyorum.”
