Birkaç gün önce milli eğitimin tecrübeli isimlerden biri ile sohbet ediyoruz. Havadan sudan derken söz döndü dolaştı tahmin edeceğimiz gibi milli Eğitim’e geldi. Özellikle de benim ilgi alanımdan biri olan kitap- dergi olayına. Öyle enteresan, öyle inanılmaz sözler söyledi ki insanın ağzım bir karış açık kaldı…

                                                 **

Mesela diyor ki, ‘Milli Eğitim Bakanlığı, Sakarya’ya bir yıl bir tek kuruş ödenek yollamasın, okulların kitap ve dergilerden elde ettiği paralar, Milli Eğitim’in tüm masraflarını finanse eder (…)’ Şaşkın bir şekilde, ‘Nasıl?’ diye soruyorum. Karşımdaki devam ediyor, ‘Bu gelirle Sakarya’nın tüm okul ihtiyaçlarını, derslik ihtiyacı, milli eğitim ile ilgili tüm harcamalar kaşınabilir.  İşte, bu kitap- dergi olayından okullar bu kadar çok rant ede ediyorlar(…)’

                                                **

Benim, ‘Nasıl?’ soruma verdiği cevap ise daha enteresan, ‘Her kitap yayınevi okullara yüzde 50 promosyon tanır. Bu promosyon yüzde 60’a, 70’e taşıyan bile vardır. Bunun anlamı şu, bir kitabı satış fiyatı 250 bin lira ise, o kitap okula 125 hatta 100 bin liraya bile verilir. Hangi yayınevi daha çok promosyon veriyorsa o kitap seçilir. Öğrenciler söz konusu kitabı 250 bin liradan satın alırlar ama yayınevi kitap başına anlaştığı farkı okula öder(…)’

                                                 **

Sağlıklı çözümünü sorduğumda ise şunları anlatıyor, ‘Yapılması gereken şudur, ilkokul 1inci sınıftan lise son sınıfa kadar tüm derslerin kitaplarını yayınlayan yayınevleri Vali’nin başkanlığındaki bir komisyonun huzurunda açık eksiltmeye girmelidir. Bu kitaplar nasıl olsa içerik olarak birbirleri ile yüzde 99 aynı. O kitap veya bu kitap olmuş önemli değil. Her ders kitabı için yapılan açık eksiltmede bir yıl sonra okutulacak kitap belirlenir. Tüm Sakarya ilinde o ders aynı kitaptan okutulur. Böylece okullara şu veya bu yollarla giren bu para bir havuzda toplanır. Ne kadar olduğu zaten bellidir ve okulların ihtiyaçlarından kullanılır. Bunun başka çıkışı yok’

                                                  **

‘Sakarya’da nerden bakarsanız bakın 125-130 bin arasında öğrenci var. Yine bir öğrencinin kitaptan takip etmesi gereken ortalama ders sayısı da 8-10 civarındadır. Bir öğrencinin kitaplarından o havuza girecek para 1 milyar lira civarında. 125 bin öğrencinin kitaplarından havuza bir yılda toplanacak para tam 125 milyar liradır’

                                                   **

Altın size okulların veya okul derneklerinin kasasına giren ve hiç görünmeyen para. Bir yılda tam tamına 125 milyar lira. Okullar bütün bu gelirin bir katını da karne, diploma, fotokopi, teşekkür, takdirnameden kazanıyor. Bu yetkili milli eğitimciye hak vermem elde değil. Bu kitap-dergiden çıkan pis kokuların da nereye ve nasıl harcandığı belli olacaktır.

Bu yazı 7 Haziran 1997 tarihinde yayınlandı