Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Suriye temasları kapsamında Suriye Ekonomi ve Sanayi Bakanı Muhammed Nidal eş-Şaar ile görüştü. Görüşme öncesinde düzenlenen programda iki ülkenin iş dünyasından temsilcilerine hitap eden Bolat, Türkiye-Suriye ticaret hacmi, gümrük kolaylıkları ve organize sanayi bölgesi (OSB) yatırımlarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

8 Aralık 2024 tarihinde Şam'ın ve Suriye'nin kurtuluş bayramının gerçekleştiğini hatırlatan Bakan Bolat, 'O günden bu yana Suriye'de çok olumlu, güzel gelişmeler oldu. Toprak bütünlüğü, milli birlik, hükümetin kuruluşu, devlet mekanizmalarının işlemesi, kurumsal kapasitenin gelişmesi noktalarında önemli gelişmeler oldu' dedi.

Türkiye ile Suriye arasında güçlü tarihi bağlar bulunduğuna değinen Bolat, 'Zaten 910 kilometre sınırımızı paylaştığımız Suriye ile akrabalık, dostluk, komşuluk, tarihi bağlarımız çok güçlüydü. Türkiye'de 3,5 milyona yakın Suriyeli kardeşlerimize uzun yıllar ev sahipliği yaptık. Bu da kardeşliğimizi ve dostluğumuzu daha da güçlendirdi' diye konuştu.

Türkiye-Suriye arasındaki gümrük kapılarında çalışmalar yürütüldüğünü belirten Bolat, 'Suriye ile Türkiye arasındaki gümrük kapılarımızı yeniliyoruz, genişletiyoruz, modernleştiriyoruz. Aynı şekilde Suriye tarafı da bu şekilde yatırımlara başladılar' dedi.

Nusaybin-Kamışlı Gümrük Kapısı'na ilişkin de konuşan Bolat, 'İnşallah bu yıl sonuna kadar Nusaybin-Kamışlı Gümrük Kapısı'nın açılması konusunda Suriye tarafından söz aldık. Bu hem Suriye'ye yeni bir giriş kapısı hem de Irak'a ve Körfez'e transit ticaret anlamında çok olumlu bir adım olacak' diye konuştu.

Mevcut gümrük kapılarındaki geçişlerin sürdüğünü aktaran Bolat, 'Zaten mevcut Cilvegözü, Karkamış, Öncüpınar ve Akçakale, Yayladağı gümrük kapılarımızda ticaret geçişleri, yolcu geçişleri yoğun bir şekilde yapılıyor' dedi.

İslahiye-Gaziantep ve Meydan Ekbez demiryolu gümrüğünün açılması konusunda da çalışmalar yürüttüklerini belirten Bolat, 'Bu anlamda İslahiye, Gaziantep İslahiye ve Meydan Ekbez demiryolu gümrüğünün de açılması konusunda biz üzerimize düşen görevleri yapıyoruz. Suriye tarafını da bu konuda teşvik ediyoruz' ifadelerini kullandı.

Türkiye-Suriye ticaret ilişkilerinin hızla geliştiğini belirten Bolat, 'Geçen yıl toplamda yüzde 42'lik bir artışla 3 milyar 750 milyon dolara yaklaştı. Ümidimiz önümüzdeki yıl sonuna kadar 5 milyar dolarlık hedefimizi gerçekleştirip orta vadede de 10 milyar dolar ticaret hacmi hedefine ulaşmak' şeklinde konuştu.

Bolat, ekonomik entegrasyonun siyasi ve jeopolitik ilişkilere de yansıyacağını belirterek, 'Ekonomik gelişme, ekonomik entegrasyon hızlandıkça da siyasi olarak da ve jeopolitik olarak da ittifaklarımız, ittifak ilişkilerimiz genişleyecek, gelişecek' diye konuştu.

'SDG'nin kendini feshetmesi bölge ülkeleri açısından hayırlı bir gelişme'

Suriye'deki gelişmelere de değinen Bolat, 'Dün de Suriye'deki SDG örgütünün kendini feshetmesi ve Suriye ordusuna ve devlet kurumlarına bağlılıklarını ve entegrasyona gireceklerini ifade etmesi de Suriye açısından olduğu kadar Türkiye açısından da Irak, İran, bütün bölge ülkeleri açısından hayırlı gelişmeler' ifadelerini kullandı.

ABD'nin Suriye'ye yönelik politikalarına ilişkin de değerlendirmede bulunan Bolat, 'ABD, Suriye'yi 47 yıl sonra teröre destek veren ülkeler listesinden çıkarmış olması Suriye'nin dış dünyayla mali bağlantıları, ekonomik ilişkileri noktasında çok önemli, olumlu gelişmeleri hızlandıracaktır' dedi.

Bakan Bolat, bölgesel istikrara ilişkin şöyle konuştu: 'Bu hayırlı gelişmeler bölgenin inşallah hem siyasi istikrar hem toplumsal istikrar hem de ekonomik istikrar içinde gelişmesi ve büyümesi ve bölge halklarının on yıllarca sonra huzura kavuşması anlamında çok faydalı olacak.'

Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş-Şara, Katar merkezli Al Jazeera televizyonuna verdiği özel röportajda, bölgesel ve küresel alandaki son gelişmelerde ülkesinin konumuna ilişkin dikkat çeken açıklamalar yaptı. Suriye'nin İsrail ile ilişkilerine değinen eş-Şara, İsrail ile bir güvenlik anlaşmasına varmak için çalıştıklarını söyledi. Tel Aviv yönetiminin bölgede çeşitli emelleri olduğuna dikkat çeken Devlet Başkanı, Suriye'ye karşı dengeli bir politika izlenmesi amacıyla uluslararası toplumu ve çok sayıda ülkeyi sürece dahil etmeye gayret gösterdiklerini söyledi. İsrail ile kısır çatışmalara girmekten kaçındıklarını vurgulayan eş-Şara, aralarındaki güvenlik anlaşmasının önünde bazı engellerin ve İsrail ihlallerinin bulunduğunu ancak en az zararla barışçıl çözümlere ulaşmak için büyük bir diplomatik çaba yürüttüklerini ifade etti. Bölgenin İsrail ile İran hırsları arasında seçim yapmaya zorlanmaması gerektiğinin altını çizen eş-Şara, bölge ülkelerinin kendine ait bağımsız bir siyasi çizgi oluşturması gerektiğini kaydetti.

'Suriye'nin yeni dönemi inşa, istikrar ve kalkınma odaklı'

Röportajda 60 yıllık Esad rejimi politikalarının Suriye'yi bölgesel ve uluslararası çevresinden soyutladığını belirten eş-Şara, yeni dönemin inşa, istikrar ve kalkınma odaklı olduğunu vurguladı. ABD ve Avrupa ülkelerinin Suriye'nin açtığı yeni sayfayı çok olumlu karşıladığını aktaran eş-Şara, ekonomik yaptırımların tam anlamıyla kalkmasının ülkenin terörü destekleyen devletler listesinden çıkarılmasına bağlı olduğunu dile getirdi. Rusya ile ilişkileri normalleştirme sürecinde olduklarını ve üslerin geleceğine ilişkin müzakerelerin sürdüğünü belirten eş-Şara, Lübnan sınırındaki Hizbullah varlığından endişe duyduklarını ve Lübnan devletinin egemenliğini desteklediklerini söyledi.

'Ülkede kaybolan kişilerin sayısı çok büyük ve şok edici'

İç politikadaki gelişmelere ve insani konulara da değinen eş-Şara, Suriye'nin devrik lideri Beşar Esad rejimi döneminde kaybolan kişilerin durumunu takip etmek üzere özel bir heyet kurduklarını belirterek, heyetin iyi çalıştığını ancak karşılaştıkları sayıların çok büyük ve şok edici olduğunu ifade etti. Terör örgütü YPG/PKK'nın Suriye uzantısı sözde Suriye Demokratik Güçleri (SDG) ile yapılan anlaşmanın uygulanmasına da değinen eş-Şara, süreçte bir yavaşlama yaşandığına dikkat çekti. Eş-Şara, buna rağmen anlaşmayı başarıya ulaştırma konusundaki kararlılıklarını sürdürdüklerini kaydetti.

Suriye'nin doğu bölgesinin eski rejim tarafından yıllarca ihmal edildiğini hatırlatan eş-Şara, başkent Şam ile Deyrizor arasında yeni bir otoyol projesi için çalışıldığını, Irak ile ilişkilerin geliştiğini ancak sınır hattındaki denetlenmeyen gruplardan kaygı duyduklarını sözlerine ekledi.

Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, beraberindeki heyetle birlikte Suriye'ye resmi ziyaret gerçekleştirdi. Bakan Memişoğlu, temasları kapsamında ilk önce Şam Kalp Cerrahisi Hastanesi'nde heyetler arası ikili görüşme gerçekleştirdi.

Memişoğlu daha sonra Suriye Sağlık Bakanı Musab Nizal el-Ali ile bir araya geldi. Görüşmede; Suriye'nin sağlık alanındaki mevcut durumu, ülkemizin Suriye'ye yapmış olduğu sağlık alanındaki yardımlar, önümüzdeki dönemde gerçekleştirilebilecek iş birliği faaliyetleri ve Halep'te inşaatı devam eden hastaneye ilişkin hususlar gündeme getirildi ve ülkeler arasındaki güçlü ilişkinin devamlılığının önemi vurgulandı.

'Sağlık sistemimizin, hastanelerimizin benzerini Şam'daki bu hastanede gerçekleştirdik'

Sağlık Bakanı Memişoğlu, ikili görüşmedeki konuşmasında, Halep Onkoloji Hastanesinde de Şam Kalp Cerrahisi Hastanesi'nde olduğu gibi bir başarı hikayesi yazacaklarını ifade ederek şu ifadeleri kullandı:

'Türkiye olarak sağlık sistemimizin, hastanelerimizin benzerini Şam'daki bu hastanede gerçekleştirdik. Bundan sonra da Suriye'de, Sayın Sağlık Bakanımızın yönetiminde buna benzer bir sağlık sistemi kurulmasıyla ilgili elimizden gelen desteği vereceğimize söz veriyoruz.'

Bakan Memişoğlu, Suriye'nin diğer bölgelerinde sağlıkla ilgili yapılacak çalışmalara da Suriye Sağlık Bakanlığının programı çerçevesinde destek vermeye devam edeceklerini kaydetti.

Türkiye ve Suriye Sağlık Bakanlıkları arasında iş birliği anlaşması imzalandı

Bakan Memişoğlu ikili görüşmenin ardından Suriye Sağlık Bakanlığı'nda gerçekleştirilen mutabakat zaptı imza törenine katıldı. Törende, iki ülkenin sağlık bakanları tarafından 'Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı ile Suriye Arap Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı Arasında Sağlık ve Tıp Bilimleri Alanında İş Birliği Anlaşması' imzalandı.

'Suriye kardeşliği sonsuza kadar devam edecek'

Sağlık Bakanı Memişoğlu, mutabakat zaptı imza töreninde yaptığı konuşmada, insanlara iyiliği ve şifayı ulaştırmak için çalışmaya devam edeceklerini vurgulayarak, 'Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın selamlarını getirdik. İnşallah Suriye kardeşliği sonsuza kadar devam edecek. Biz sağlıkta elimizden geldiğince Sayın Bakanımıza, Suriye hükümetine, insanlarına yardım edeceğiz' dedi.

Şam programı kapsamında Emevi Camisi'nde cuma namazını kıldıklarını ve şehitleri ziyaret ettiklerini aktaran Bakan Memişoğlu, tarihi bir mekânda iyi niyet göstergesi olarak söz konusu iş birliği mutabakatını imzaladıklarını belirtti.

Sağlık ve Tıp Bilimleri Alanında İş Birliği Anlaşması

Anlaşma kapsamında; halk sağlığının korunması, bulaşıcı hastalıklarla mücadele ve anne-bebek sağlığı başta olmak üzere sağlık sistemlerinin güçlendirilmesi, ilaç, tıbbi cihaz, aşı geliştirme ve tıbbi biyoteknoloji alanlarında bilgi ve teknik tecrübe paylaşımı, afet ve acil durum yönetimi, sağlık bilgi sistemleri ile sağlık turizminin teşvik edilmesi hususlarında mutabık kalındı.