Depremin ardından iş cinayetleri arttı
6 Şubat 2023 depremlerinin ikinci yıl dönümünde, felaketin etkilerinin halen devam ettiği ortaya çıktı. Deprem nedeniyle büyük yıkım yaşayan illerde yeniden inşa sürecinde çalışan işçiler ciddi risklerle karşı karşıya kaldı. 2023’te en az 51, 2024’te 107 ve 2025’in ilk 37 gününde 11 olmak üzere deprem şehirlerindeki inşaat faaliyetlerinde iki yılda en az 169 işçi yaşamını yitirdi.
Sakarya’da iş kazaları en çok inşaat ve sanayide
Sakarya’da iş cinayetleri özellikle sanayi ve inşaat sektörlerinde yaşanıyor. Taş ocaklarında, fabrikalarda ve yol yapım şantiyelerinde işçilerin ölümüne neden olan kazaların başlıca sebepleri arasında yüksekten düşme, ezilme/göçük ve elektrik çarpması bulunuyor. İş güvenliği önlemlerinin yeterince alınmaması, ağır çalışma koşulları ve sendikal örgütlenmenin zayıflığı, bu kazaların önüne geçilmesini zorlaştırıyor.
Depremde iş başında ölenler iş kazası sayılıyor
Depremde hastane, otel, fabrika, lokanta gibi iş yerlerinde çalışırken hayatını kaybeden işçilerin iş cinayeti kapsamında değerlendirilmesi gerektiği vurgulanıyor. İSİG’in açıklamasına göre, depremde en az 158 işçi işyerlerinde veya işveren talimatıyla bölgede bulunduğu için yaşamını yitirdi. Bu rakamın resmi kayıtlardan bağımsız olarak daha yüksek olabileceği belirtiliyor.
Deprem sonrası göç eden işçilerin çalışma koşulları
Deprem bölgelerinden göç eden işçilerin çalışma şartları da ağırlaştı. Türkiye’nin farklı şehirlerinde iş bulmaya çalışan depremzedeler, düşük ücretler ve güvencesiz çalışma koşullarıyla karşı karşıya kaldı. Örneğin, Aliağa Kardemir’de tır devrilmesi sonucu ölen işçi, Konya Anadolu Efes Fabrikası’nda çalışırken makineye kolunu kaptıran işçi, Bursa Ağaç Hisar mermer ocağında iş kazasında hayatını kaybeden işçinin deprem sonrası göç eden işçiler arasında olduğu tespit edildi.
Grand Kartal Otel faciası ve iş güvenliği ihmalleri
Ocak ayında yaşanan en büyük iş cinayetlerinden biri Bolu Kartalkaya Grand Kartal Otel’de meydana gelen yangında yaşandı. Yangında 36’sı çocuk olmak üzere toplam 78 kişi hayatını kaybetti. Yangının ardından yapılan incelemeler, otelde temel yangın önlemlerinin alınmadığını, çıkış yollarının yetersiz olduğunu ve gerekli denetimlerin yapılmadığını ortaya koydu. Bu olayın ardından yetkililer tarafından başlatılan soruşturmalar, daha önce benzer iş kazalarında olduğu gibi kamuoyunu yatıştırmaya yönelik adımlar olarak değerlendirildi.
Kadın işçiler ve göçmenler en güvencesiz gruplar
Ocak ayında iş cinayetlerinde ölenlerin 15’i kadın işçiydi. Kadın işçiler konaklama, cam sanayi, lojistik, sağlık ve genel işler sektörlerinde çalışıyordu. Göçmen işçiler de ağır çalışma koşulları altında iş kazalarına en çok maruz kalan gruplardan biri oldu. Ocak ayında 13 göçmen işçi iş kazalarında hayatını kaybetti.
İşçi ölümleri ve güvencesizlik devam ediyor
Sakarya da dahil olmak üzere Türkiye genelinde iş cinayetlerinin en büyük nedenleri arasında denetimsizlik, uzun çalışma saatleri, iş güvenliği önlemlerinin maliyet olarak görülmesi ve sendikal örgütlenmenin engellenmesi yer alıyor. Uzmanlar, bu trajedilerin önüne geçilmesi için iş güvenliği politikalarının sıkılaştırılması, sendikal hakların korunması ve denetim mekanizmalarının etkin bir şekilde işletilmesi gerektiğini vurguluyor.
