Bizimsakarya.com.tr
Bizimsakarya.com.tr
04 Ocak 2018 Perşembe 13:25
“ERCP’nin pek çok avantajı var.”

Sayın Yusuf Akcan öncelikle en açık ve net haliyle bize ERCP’nin ne olduğunu anlatır mısınız.

Yandan görüşlü endoskopi cihazı ile safra yollarına ve pankreas yollarına ait hastalıkların tanısının konması ve gerektiğinde tedavisinin yapılması amacıyla yapılan işlemin adıdır. Safra yolları karaciğerden köken alır. Üretilen safra kanallar aracılığı ile ince bağırsağa iletilir. Safra yollarının ince bağırsağa açıldığı noktadan hemen az önce pankreas yoluyla birleşir. İki kanal ortak bir ağızdan ince bağırsağa akar. Bu ortaklıktan dolayı safra kanalında oluşan bir hastalık pankreası, pankreas kanalında oluşan bir rahatsızlık safra yollarını etkileyebilmektedir.

ERCP hangi hastalıklar için uygulanır?

Safra kesesinde ve safra yollarında oluşan, safra taşlarının safra kanallarına düşmesiyle oluşan tıkanma sarılığı durumlarında ERCP, bu taşları göstermede ve kanaldan çıkarma ve kanalı temizleme işleminde ilk tercihtir.

Safra yolunun iyi huylu veya kötü huylu hastalıklara bağlı olarak gelişen darlıklarında da bu darlığın balon dilatasyonu ve ardından stent uygulamaları ile genişletilmesi ve safra akışını sağlanmasında kullanılır.

Safra yolu tümörleri şüphesinde endoskopi fırça ile sitolojik inceleme ve örnek alma işlemleri ERCP ile yapılabilmektedir.

Safra kesesi operasyonu sonrasında geride kalan kısa safra kesesi yolunun kaçak yapması ve sızdırması durumunda, safra yolundaki basıncın azaltılarak kaçağın iyileşmesi, ERCP ile papillotomi yapılarak sağlanır. Papillotomi safra yollarının ince bağırsağa açıldığı büzgeçli ağızın ERCP yoluyla koter ile kesi yapılarak genişletilmesi işlemidir.

Pankreas kanalındaki darlıklara stent uygulanmasında ERCP kullanılır. Kronik pankreatit hastalığında görülebilen pankreas kanalındaki taşların çıkarılması, pankreas başı kanserlerinde oluşan tıkanma sarılığının stent konularak giderilmesi sağlanır.

ERCP nasıl uygulanır?

Tercihen son sekiz saati ağızdan beslenmeyen hasta, sol yan ve sol el arkada kalacak şekilde yarı yüzün kapak pozisyonda yatırılır. Sedoanaljezi ile hasta uyutulduktan sonra, yan görüşlü endoskopi cihazı ile mideden sonraki 15 santimetrelik mesafede duodenumun 2. kısmındaki safra ana kanalı ve pankreas kanalının birleştikten sonra ince bağırsağa açıldığı "papilla" denen anatomik yapıya ulaşılır. Endoskopi cihazı içindeki kanaldan geçirilen kılavuz tel ve papillotomi denen ucunda elektik sekiz uygulayabilen, gevşetip gerilebilen bir teli bulunan cihazla ana safra yolu kanule edilir. Kateter içerisinden verilen kontrast madde sayesinde röntgen cihazıyla safra yolları görüntülenir. Burada var olan taşlar ve darlıklar açıkça görülür. İnce bağırsağa açılan ağız kısmına papillotomi cihazıyla 8-10 mm civarında testi uygulanır. Bu şekilde var olan taşların çıkarılması kolaylaşmış olmaktadır. Daha sonra endoskopi kanalı içinden gönderilen balon veya basket kateterler sayesinde kanaldaki taşlar temizlenebilmektedir.

ERCP’nin avantajları nelerdir?

Doğal yollar kullanılarak yapılıyor olması, enfeksiyon ve kolanjit (safra yolları kanıtları sonunda bölgenin hayati enfeksiyon kapması) riskini azaltmaktadır.

Genel anestezi yerine sedoanaljezi dediğimiz basit uyutma ile yapılabilmektedir.

ERCP sonrasında hastalık nükseder mi?

Saşe yollarından taşların alınması sırasında yolların çıkış ağızı genişletildiği için tekrar taş oluşma riski oldukça düşüktür. Darlıkların genişletmesi için uygulanan plastik stentlerde plastik stent sayısı iki veya üçün üzerinde olduğu taktirde stentin tıkanma riski düşüktür. Ancak tek stentlerin genelde üç ay içerisinde değiştirmesi gerekebilir. Metalik stentlerin çapları daha geniş ölçülere ulaştığı için tıkanma riskleri plastik stentlere göre daha düşüktür.

Bu uygulama için genel olarak hekimlerin ve hastaların dikkat etmesi gereken noktalar nelerdir?

ERCP işlemenin %1 - 5 oranında kanama veya pankreatit riski olduğu bilinmeli, işlem gerçek endikasyonu konulduktan sonra yapılmalıdır. Yani ERCP mutlak yapılması gerekmiyorsa bu komplikasyonlardan uzak durmak için gereksiz işlem yapılmamalıdır. Öte yandan tıkanma sarılığında ERCP yarı acil bir durumdur. Özellikle ateş ve titreme gelişen hastalarda kolanjit başlamış demektir. Bu durumda ERCP işleminin geciktirilmesi saat başına hastada ölümcül bir sepsis (bakterilerin safra yolundan kana karışarak hastalarda sepsis denilen çoklu organ yetmezliğine doğru ilerlemesi) kaçınılmaz hale gelebilir. Bu hastaların acil olarak safra akışkanlığının ERCP ile sağlanması gerekmektedir.

Şu ana dek kaç hastaya ERCP yöntemi uyguladınız ve aklınızda kalan en enteresan vaka hangisiydi?

Uzmanlık döneminden sonra 1000’in üzerinde ERCP yaptığımı söyleyebilirim. İlginç vaka olarak ise, safra yollarına ince bağırsaktan gerisin geriye gidip tıkayan bir solucan vakası hatırlıyorum. Solucan çıkarıldı ve hasta iyileşti. Tabi tekrarlanmasın diye parazit ilacı da verildi. Mucize gibi düşündüğüm ikinci bir vaka hatırlıyorum. Ana safra yollarında cerrahi sonrası komplikasyon olarak defekt oluşan ve yoğun sızıntısı olan hastaya koyduğumuz tek plastik stent ile sızıntısı kesildi. Ayrıca defekt bölgesi (duvarda olmayan boşluk bölgesi) granülasyon dokusuyla gelişerek boşluğu kapatmış olması halen unutamadığım vakadır.

Prof. Dr. Yusuf Akcan kimdir?

1967 yılında Eskişehir'de doğan Prof. Dr. AKCAN, 1983 yılında girdiği Hacettepe İngilizce Tıp Fakültesini 1990 yılında bitirmiş, aynı yıl Hacettepe Üniversitesi İç Hastalıkları Uzmanlık Eğitimini kazanmıştır. Gastroenteroloji yan dal uzmanlığını yine Hacettepe Üniversitesi Gastroenteroloji Ana Bilim Dalında 1997 yılında tamamlamıştır. 2002 yılında Doçentlik, 2013 yılında Profesörlük ünvanını elde etmiştir. 30’un üzerinde uluslararası kabul görmüş yayını olan Prof. Dr. Akcan, son bir yıldır Sakarya Özel Adatıp Hastanesi’nde çalışmaktadır. Halen ERCP dahil, tüm ileri girişimsel gastroenterolojik işlemleri Özel Adatıp Hastanesi’nde yapmayı sürdürmektedir.

İHA

Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.